شماره های تماس:
10 20 60 66 – 021
20 10 60 66 – 021
میلگرد خشکه هوایی (تندبر)
میلگرد خشکه هوایی یا میلگرد تندبر یکی از پرکاربردترین مقاطع فولاد ابزار در ساخت ابزارهای برشی، مته، فرز، تیغه و قطعاتی است که باید در برابر سایش و افزایش دما مقاومت بالایی داشته باشند. این فولادها که با نام High Speed Steel یا HSS نیز شناخته میشوند، به دلیل ترکیب آلیاژی ویژه خود میتوانند سختی و قابلیت برش را حتی در شرایط کاری سنگین حفظ کنند. میلگرد تندبر در گریدهای مختلفی مانند 1.3343، 1.3355 و 1.3207 تولید میشود که هرکدام برای شرایط کاری متفاوتی مناسب هستند. در بنیاد فولاد امکان بررسی موجودی، انتخاب گرید و قطر موردنظر و استعلام قیمت روز میلگرد خشکه هوایی برای مصارف صنعتی فراهم شده است.
فولاد خشکه هوایی یا تندبر چیست؟
فولاد خشکه هوایی یا فولاد تندبر خانوادهای از فولادهای ابزار پرآلیاژ است که با هدف حفظ سختی، مقاومت سایشی و قدرت برش در سرعتها و دماهای کاری بالا توسعه یافته است. در ساختار این فولادها معمولاً عناصری مانند تنگستن، مولیبدن، کروم و وانادیوم حضور دارند و در برخی گریدها از کبالت نیز برای افزایش پایداری سختی در دمای بالا استفاده میشود.
تفاوت اصلی فولاد HSS با بسیاری از فولادهای ابزار معمولی زمانی مشخص میشود که لبه ابزار هنگام ماشینکاری گرم میشود. در چنین شرایطی، فولاد تندبر میتواند بخش قابلتوجهی از سختی و مقاومت سایشی خود را حفظ کند و به همین دلیل برای ساخت ابزارهایی که با سرعت برشی بالا یا تحت اصطکاک مداوم کار میکنند، انتخاب مناسبی است.
البته همه گریدهای HSS رفتار یکسانی ندارند. برای مثال، بعضی گریدها تعادل بهتری میان چقرمگی و مقاومت سایشی ایجاد میکنند، در حالی که گریدهای دارای کبالت برای دماهای کاری بالاتر و ماشینکاری مواد سختتر مناسبتر هستند. به همین دلیل در خرید میلگرد خشکه هوایی، انتخاب گرید باید متناسب با نوع ابزار، جنس قطعه کار و شرایط کاری انجام شود.
مشخصات و گریدهای میلگرد خشکه هوایی
میلگردهای تندبر بر اساس ترکیب شیمیایی و درصد عناصر آلیاژی در گریدهای مختلف تولید میشوند. تغییر میزان تنگستن، مولیبدن، وانادیوم و کبالت مستقیماً بر سختی گرم، مقاومت سایشی، چقرمگی و قابلیت حفظ لبه برشی تأثیر میگذارد.
در بازار ایران، گریدهایی مانند 1.3343، 1.3355 و 1.3207 از شناختهشدهترین انواع فولاد خشکه هوایی هستند. علاوه بر این گریدها، فولادهای 1.3243 و 1.3247 نیز در گروه HSS قرار میگیرند و در کاربردهای تخصصیتر مورد استفاده قرار میگیرند.
| گرید | نام و استاندارد معادل | ویژگی شاخص | کاربرد اصلی |
| 1.3343 | HS6-5-2C / AISI M2 / JIS SKH51 | تعادل مناسب میان سختی، چقرمگی و مقاومت سایشی | مته، فرز، قلاویز، برقو، تیغه و ابزارهای عمومی برش |
| 1.3355 | HS18-0-1 / AISI T1 / JIS SKH2 | درصد بالای تنگستن و پایداری مناسب سختی در دمای بالا | ابزارهای برشی، تیغهها، فرزها و ابزارهای ماشینکاری |
| 1.3207 | HS10-4-3-10 / JIS SKH57 | آلیاژ بالا با حدود 10 درصد کبالت؛ سختی گرم و مقاومت سایشی بسیار بالا | ابزارهای برشی تحت بار و حرارت زیاد و ماشینکاری مواد سخت |
| 1.3243 | HS6-5-2-5 / AISI M35 / JIS SKH55 | حدود 5 درصد کبالت و عملکرد بهتر در دمای بالا نسبت به M2 | مته و فرز صنعتی، قلاویز و ابزار برش فولادهای سخت و زنگنزن |
| 1.3247 | HS2-9-1-8 / AISI M42 / JIS SKH59 | کبالت بالا، سختی گرم بسیار زیاد و حفظ مناسب لبه برشی | ابزارهای دقیق و پرسرعت برای ماشینکاری آلیاژهای سخت |
| 1.3333 | HS3-3-2 | فولاد HSS بدون کبالت با ترکیب متعادل عناصر آلیاژی | ابزارهای برش و کاربردهای عمومی ابزارسازی |
| 1.3344 | HS6-5-3 | مقدار بالاتر وانادیوم و مقاومت سایشی مناسب | ابزارهای برشی و قطعاتی با سایش بالا |
در میان این گریدها، فولاد 1.3343 یا M2 یکی از پرمصرفترین انتخابها برای کاربردهای عمومی ابزارسازی است، زیرا تعادل خوبی بین سختی، مقاومت سایشی و چقرمگی دارد. زمانی که دمای لبه ابزار افزایش پیدا میکند یا جنس قطعه کار سختتر است، گریدهای کبالتدار مانند 1.3243، 1.3247 و 1.3207 میتوانند گزینه مناسبتری باشند.
توجه به این نکته نیز ضروری است که معادلهای استانداردهای مختلف همیشه به معنی یکسان بودن کامل فولادها نیست. هنگام انتخاب برای کاربردهای حساس، ترکیب شیمیایی، شرایط عملیات حرارتی و مشخصات فنی موردنیاز قطعه باید بررسی شود.
کاربردهای میلگرد تندبر
انتخاب میلگرد تندبر بیشتر در صنایعی مطرح است که قطعه یا ابزار نهایی تحت سایش، اصطکاک، فشار یا دمای ناشی از برش قرار میگیرد. مقاومت بالا در برابر افت سختی باعث شده HSS همچنان یکی از مواد اصلی مورد استفاده در ابزارسازی و ماشینکاری باشد.
ابزارهای برشی
یکی از مهمترین کاربردهای میلگرد خشکه هوایی، تولید ابزارهای برشی صنعتی است. ابزارهایی مانند برقو، بروچ، قلاویز، ابزارهای دندهزنی و انواع کاتر باید علاوه بر سختی بالا، توانایی حفظ لبه برشی در زمان تماس مداوم با قطعه کار را داشته باشند. در چنین کاربردهایی انتخاب گرید HSS بر اساس سرعت برش، جنس قطعه کار و میزان فشار واردشده به ابزار انجام میشود.
مته و فرز
فولاد تندبر یکی از مواد متداول برای تولید انواع مته و ابزارهای فرزکاری است. در عملیات سوراخکاری و فرزکاری، لبه ابزار همزمان با سایش و افزایش دما مواجه میشود؛ بنابراین حفظ سختی در این شرایط اهمیت زیادی دارد. گرید 1.3343 برای بسیاری از کاربردهای عمومی مناسب است، در حالی که برای ماشینکاری فولادهای سخت، استنلس استیل و آلیاژهایی که حرارت بیشتری در ناحیه برش ایجاد میکنند، استفاده از گریدهای کبالتدار میتواند عملکرد بهتری ایجاد کند.
تیغههای صنعتی
انواع تیغه برش، تیغههای صنعتی، تیغههای برش فلز و برخی چاقوهای صنعتی از دیگر موارد مصرف فولاد خشکه هوایی هستند. مقاومت سایشی بالا باعث میشود لبه تیغه برای مدت بیشتری تیز باقی بماند و دفعات سنگزنی یا تعویض ابزار کاهش پیدا کند. البته انتخاب گرید باید با توجه به ضخامت ماده مورد برش، سختی آن و احتمال وارد شدن ضربه به تیغه انجام شود.
ابزارهای تراشکاری
در ابزارهای تراشکاری، بهخصوص ابزارهایی که در سرعتهای برشی نسبتاً بالا فعالیت میکنند، مقاومت لبه ابزار در برابر حرارت اهمیت زیادی دارد. فولاد HSS به دلیل قابلیت سنگزنی و شکلدهی مناسب، همچنان در ساخت ابزارهای تراش فرمدار، ابزارهای مخصوص و ابزارهایی با هندسه پیچیده کاربرد دارد. این موضوع بهویژه در کارگاههای ابزارسازی که نیاز به ساخت یا اصلاح سریع ابزار دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
قطعات مقاوم به سایش
کاربرد میلگرد تندبر تنها به ابزارهای برشی محدود نیست. در برخی قطعات صنعتی که سطح آنها دائماً در معرض اصطکاک یا سایش قرار دارد نیز میتوان از گریدهای مناسب HSS استفاده کرد. پانچها، قطعات ابزارسازی، برخی اجزای قالب، گیجها و قطعاتی که نیاز به سختی سطحی و ثبات ابعادی مناسب دارند، از جمله این موارد هستند. در این کاربردها معمولاً مقاومت سایشی، چقرمگی و هزینه نهایی قطعه به صورت همزمان بررسی میشود.
عوامل موثر بر قیمت میلگرد خشکه هوایی
قیمت میلگرد خشکه هوایی تنها بر اساس وزن آن تعیین نمیشود و نوع گرید یکی از مهمترین عوامل اختلاف قیمت میان محصولات HSS است. میزان و نوع عناصر آلیاژی، بهخصوص تنگستن، مولیبدن، وانادیوم و کبالت، بر هزینه تولید فولاد تأثیر مستقیم دارند؛ به همین دلیل معمولاً گریدهای پرآلیاژ و کبالتدار قیمت بالاتری نسبت به گریدهای عمومی دارند.
قطر میلگرد نیز در قیمت نهایی اثرگذار است. موجودی بازار در برخی قطرها بیشتر بوده و بعضی سایزهای خاص ممکن است با محدودیت تأمین مواجه باشند. به همین دلیل هنگام استعلام قیمت میلگرد تندبر بهتر است علاوه بر گرید، قطر و میزان موردنیاز نیز بهصورت دقیق اعلام شود.
کشور و کارخانه سازنده عامل دیگری است که باید در خرید بررسی شود. محصولات تولیدکنندگان مختلف میتوانند از نظر کیفیت متالورژیکی، یکنواختی ساختار، تلرانس ابعادی و شرایط تحویل تفاوت داشته باشند. برای ابزارهای دقیق، صرفاً مقایسه قیمت بدون توجه به سازنده و مشخصات فنی میتواند انتخاب مناسبی نباشد.
حجم سفارش نیز بر قیمت خرید تأثیر دارد و قیمت سفارشهای عمده ممکن است با خرید یک شاخه یا مقدار محدود متفاوت باشد. از طرف دیگر، بخش قابلتوجهی از فولاد تندبر موجود در بازار ایران وارداتی است؛ در نتیجه نرخ ارز، هزینه واردات و شرایط عرضه میتواند باعث تغییر قیمت روز میلگرد خشکه هوایی شود.
برای اطلاع از قیمت روز، بهتر است ابتدا گرید، قطر و مقدار موردنیاز خود را مشخص کرده و سپس موجودی همان محصول را بررسی کنید. جهت دریافت قیمت میلگرد خشکه هوایی و اطلاع از موجودی گریدهای مختلف میتوانید با کارشناسان بنیاد فولاد تماس بگیرید و استعلام بهروز دریافت کنید.
خرید میلگرد خشکه هوایی از بنیاد فولاد
در خرید میلگرد خشکه هوایی، پایینترین قیمت نباید تنها معیار تصمیمگیری باشد؛ انتخاب صحیح گرید و قطر متناسب با کاربرد تأثیر مستقیمی بر عملکرد و عمر ابزار نهایی دارد. در بنیاد فولاد میتوانید ابتدا گرید موردنظر خود را بر اساس نوع مصرف انتخاب کرده، قطرهای موجود را بررسی و در صورت نیاز قبل از خرید از کارشناسان مجموعه برای انتخاب گزینه مناسب راهنمایی دریافت کنید. پس از مشخص شدن گرید، قطر و مقدار موردنیاز، قیمت و موجودی روز محصول استعلام شده و سفارش برای ارسال هماهنگ میشود. برای خرید میلگرد خشکه هوایی، خرید فولاد تندبر یا استعلام گریدهای HSS میتوانید با واحد فروش بنیاد فولاد در ارتباط باشید.